Bewuste Bouwers, beste buren!

Blog: De ontwikkeling van Omgevingsmanagement bij de opdrachtnemer

Els Geurts van Dura Vermeer op de bouwplaats

Door: Els Geurts (omgevingsmanager Dura Vermeer Infra Landelijke Projecten)

‘Traditionele rolverdeling van omgevingsmanager opdrachtnemer en opdrachtgever vervaagt’

Tot in detail stond in het verleden in een realisatiecontract van infrastructurele werken uitgeschreven welke taken en verantwoordelijkheden een opdrachtnemer toebedeeld kreeg. Omgevingsmanagement kwam daar niet of nauwelijks in voor. De laatste twee decennia heeft de ontwikkeling van het vakgebied bij opdrachtnemer een vlucht genomen. Innovatieve contract- en samenwerkingsvormen bieden meer ruimte voor een opdrachtnemer om het omgevingsmanagement in te vullen. De opdrachtnemer komt steeds vroeger in beeld in het project. Taken en verantwoordelijkheden schuiven langzaam op van de opdrachtgever naar de opdrachtnemer. Hoe heeft de opdrachtnemer zich tot dit punt ontwikkeld en welke ontwikkeling is nog te verwachten?

Vroeger

De focus van opdrachtnemers lag zo’n 15 tot 20 jaar geleden op de techniek. En de omgeving? Die is door de opdrachtgever al meegenomen in het project. Als opdrachtnemer leverde je informatie over planning en uitvoering aan bij de opdrachtgever. Hooguit belande er een keer een briefje van de opdrachtnemer in de bus. Maar met de invoering van integrale contracten en de IPM rollen werden er andere kwaliteiten gevraagd van de opdrachtnemer: het vermogen om strategisch en door de bril van de omgeving naar het project te kijken. Waar het begon met een projectleider of uitvoerder die ‘het’ er even bij deed, bleek al snel dat een professional nodig was. Waar in eerste instantie omgevingsmanagers werden ingehuurd, namen ongeveer tien jaar geleden steeds meer opdrachtnemers ze zelf in dienst. Met alleen een omgevingsmanager aannemen ben je er nog niet. Heel de (project)organisatie moest van mindset veranderen.

Nu

De opdrachtgever vraagt de markt om bewust te bouwen. Dit is een stuwende kracht voor de verandering van de mindset. Aangevuld met de intrinsieke motivatie van een opdrachtnemer om omgevingsmanagement als professioneel vakgebied in haar organisatie te integreren en náást techniek te plaatsen. Bij Dura Vermeer heeft de omgevingsmanager anno 2020 een vaste positie in een kernteam van het project. Hij of zij haalt de omgeving en het project naar binnen en creëert met het team meerwaarde. Van ecologie tot archeologie en van strategisch stakeholdermanagement tot klein leed, ze vallen onder de verantwoordelijkheid van de omgevingsmanager en het daarbij behorende team. De laatste jaren zien we samenwerkings- en contractvormen als een bouwteam, alliantie of tweefasencontract nadrukkelijker aanwezig in het contractlandschap. Deze vormen zijn richting gevend voor de toekomst.

Toekomst

Als we de lijn van de ontwikkelingen in de afgelopen twintig jaar doortrekken, zien we dat opdrachtnemers steeds vaker gelijkwaardig instappen en de traditionele rolverdeling vervaagt. Hierbij is samenwerking de sleutel tot succes. Het gaat erom dat je het project versterkt met elkaars kracht, kennis en kunde. Meer taken verschuiven naar de opdrachtnemer, maar wel in een co-making met de opdrachtgever. En als we dan door onze oogharen in de glazen bol van de toekomst kijken, kunnen we als opdrachtnemer dan in de ambitieuze richting van General Contractor doorgroeien? Of hebben we het dan niet meer over grenzen die vervagen, omdat er dan geen grenzen tussen de twee rollen meer zijn?

Uiteindelijk gaat het erom dat vanuit de samenwerking succesvolle projecten gerealiseerd worden. Projecten waarbij de omgeving centraal staat, want daar doen we het tenslotte voor.

*Dit blog is gebaseerd op het artikel dat door Els Geurts en Monica Melis is geschreven voor de Landelijke Omgevingsmanagementdag 2020. Het artikel won de publieksprijs en de 3e prijs van de vakjury. Voor het artikel waren geïnterviewd: Teun Dekker, Milan Honselaar, Martijn Jansen, Arjan van der Linde, Joost Merema, Erik Segers en Willem Wagenaars.

Over de auteur:
Els startte haar carrière bij Royal HaskoningDHV. Daar werkte ze als adviseur omgevingscommunicatie aan een variëteit aan projecten: van de Dommel door Eindhoven tot de realisatie van de A74. Na vier jaar bij Stichting Bewuste Bouwers gewerkt te hebben als adviseur, trainer en auditor, stapte ze begin 2018 over naar Dura Vermeer en het project Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum. Op dit moment werkt Els als omgevingsmanager voor de renovatie van de Tweede Heinenoordtunnel.