Bewuste Bouwers, beste buren!

Blog: Wijzigend beleid en de effecten op de veiligheidsprestatie(s) – minder is meer!

Rene Snoodijk schrijft gastblog voor Bewuste Bouwers

Geschreven door: René Snoodijk (General Manager Triple EEE Management Support)

Tijdens deze coronacrisis zien we een mooi staaltje risicomanagement. De verschillende praatprogramma’s op televisie (wat hebben wij er in Nederland veel) geven gratis meningen en inzichten. Hiermee is de overheid dus niet echt aan de bal wat betreft informatievoorziening.

Eigenlijk is de boodschap vanaf het eerste moment heel simpel:

  • Betracht hygiëne (dus was en ontsmet je handen en blijf uit je gezicht met je vingers).
  • Houdt afstand van anderen.
  • Zorg dat je weet wie je gezien hebt, zodat je mensen kunt waarschuwen bij besmetting.

Vervolgens zijn we met zijn allen gaan schuiven, want mensen snapten de drie hoofdregels niet en/of hielden zich er niet aan. Voor beide problemen zijn relatief eenvoudige oplossingen: je legt het nogmaals simpel en in alle talen en vormen uit, zodat iedereen het begrijpt (iedereen stopt voor rood licht) en je hebt een sterke repercussie voor degene die willens en wetens de regels niet respecteert (de bekeuring of straf). De besmettingen worden vooral veroorzaakt door gedrag. En gedrag laat zich, zeker als er meerdere culturele achtergronden en/of regionale verschillen meespelen, lastig sturen. Waarom begin ik over de pandemie?

Veiligheid op de bouwplaats

Ik begin hierover, omdat de analogie met veiligheid op werkplekken vrij eenvoudig te duiden is. Als je immers een beleid hebt dat een continue verbeterende prestatie nastreeft, dan moet je gedrag beïnvloeden en dus consistent zijn in je boodschap, die afgestemd moet zijn op de ontvanger. Binnen de procesindustrie heeft men middels ‘hearts and minds-programma’s’, bewustwording en generieke trainingen het gedrag getracht te beïnvloeden. Veelal bedacht door mensen in een kantooromgeving, en uitgerold door mensen die thuis hooguit weleens klussen en niet veel begrip hebben voor een echt vakmens (ik chargeer). Een vakmens is een vakmens in alle aspecten en die is dus ook heel bewust met zijn veiligheid bezig.

We zijn in staat een vakmens te weren van een installatie, omdat hij of zij het instructie-examen niet haalt. Terwijl dat niets over vakbekwaamheid en houding/gedrag zegt. De getallen geven aan dat de HSE-situatie (Health, Safety & Environment) stabiel is en een beetje rond een gemiddelde waarde slingert, zonder echt aanwijsbare reden. De neiging is dan: we moeten meer doen. Ik betwijfel dat, minder is meer. Het gaat ook hier immers om vier simpele dingen, die aan de bron van veel letsel liggen:

  • Weet waar je handen zijn of heengaan zodat je ze niet bezeert.
  • Let op je ogen, zorg dat er niets inkomt en bescherm ze.
  • Als je beweegt dan weet je dat dat veilig kan, ook als je loopt of met een machine werkt.
  • Je loopt niet onder een last door en laat niets vallen.

Je houdt je hieraan en spreekt anderen erop aan als ze het niet doen; vakmensen doen dat. Je hoort op een bouwplaats alleen thuis als je je professioneel gedraagt, dus is wegsturen door een veiligheidskundige of leidinggevende bij bewust verkeerd gedrag normaal. Zachte heelmeesters maken hier stinkende wonden. Consistent vasthouden aan de vier simpele regels en wellicht op nuances wat meer nadruk leggen als daar aanleiding toe is.

Hoe herken je een vakmens? Simpel: de meest gerespecteerde vakmens op de bouwplaats krijgt tijd om de nieuweling te bekijken voor het werk begint en laat hem of haar toe en blijft de eerste periode verantwoordelijk. Zichtbaar en herkenbaar maken dat iemand nieuw is helpt ook enorm en kan met simpele middelen.

Hebben we dan het lek boven? Nee dat zeker niet want iedere dag is het weer een uitdaging en begint de teller op nul. Maar met eenduidig beleid dat op vier simpele basisregels is gefundeerd en dus duidelijk uit te dragen is aan iedereen, ben je al een heel stuk op de goede weg. Daarnaast helpt het om voorbeeldgedrag te erkennen, na het te herkennen. En bedenk: vakmensen houden niet van prutsen en leveren kwaliteit op alle fronten, dus ook op veiligheidsgebied.


Iets over mij: 
René Snoodijk; meer dan 35 jaar in allerlei functies bij Royal Dutch Shell gewerkt, met name in technische managementbanen binnen projecten en onderhoud. Mijn laatste functie was maintenance manager van Shell Pernis; het grootste en meest complexe petrochemie complex van Europa. Tegenwoordig werkzaam bij Triple EEE Management Support waar wij op allerlei gebieden bedrijven en instellingen adviseren met expertise, ervaring en excellente oplossingen (EEE), die door mensen geleverd worden die binnen de petrochemie gewerkt hebben.