Bewuste Bouwers, beste buren!

Best Practice: zoektocht naar circulaire materialen begint dicht bij huis

Biosintrum - Best Practice - Bewuste Bouwers - Bouwbedrijf Buiteveld

Het duurzaam kenniscentrum Biosintrum wordt pas 1 december opgeleverd, maar Rob van der Hoek van Bouwbedrijf Buiteveld kijkt alvast terug op “een enerverende reis”. Het centrum is onderdeel van Ecomunitypark in Oosterwolde: een ecologisch werklandschap dat het duurzaamste bedrijfspark van Nederland moet worden. En dat betekent dat zowel het uiteindelijke Biosintrum als de bouwplaats aan de hoogste BREEAM-eisen moesten voldoen.

Biobased economy

Bouwbedrijf Buiteveld is een van de partijen in de bouwcombinatie Natuurlijk Bouwen, samen met Doornenbal en Bouwgroep De Jong B.V. Gezamenlijk werkten zij aan het Biosintrum: een bijzonder kenniscentrum en ontmoetingsplek op het gebied van de biobased economy. Uiteraard moet het multifunctionele gebouw zelf dus het goede voorbeeld geven. Dankzij het bijzondere Y-vormige ontwerp maken de drie vleugels optimaal gebruik van zonlicht- en warmte. De 1.000 vierkante meter vloeroppervlak wordt daarnaast verwarmd en geventileerd met een innovatief systeem: een grondwater-warmtepomp (met 75 grondboringen) met TripleAqua units. Vanzelfsprekend ligt het dak vol zonnepanelen en ook de energie uit de ventilatielucht wordt ‘hergebruikt’ (gebalanceerd ventileren).

Bovendien is het pand voor meer dan 80% gebouwd met circulaire ‘biobased’ materialen: Cross Laminated Timber voor de vloeren en constructieve wanden, inlands Lariks hout van Staatsbosbeheer voor de spanten, cellulose isolatie (thermische schil), gerecycled textielisolatie (akoestische isolatie) en grasplaten voor plafonds. Verder ook een dekvloer waarin Miscanthus (olifantengras) is opgenomen en hennepbetonblokken bij binnenwanden. En ook geen gevelkozijnen van tropisch hardhout zijn te vinden, ze zijn van van accoya, dat niet geschilderd hoeft te worden.

Biosintrum - Best Practice - Bewuste Bouwers - Bouwbedrijf Buiteveld

Duurzaam én circulair gebouwd

De lat lag dus hoog voor het gebouw, dat een van de duurzaamste in Europa wordt: niet alleen de hoogste ‘outstanding rank’ van het BREEAM-keurmerk voor duurzame panden, maar ook nog gebouwd van circulaire grondstoffen. “De combinatie van optimale duurzaamheid en biobased materialen maakt dit project uniek. We kijken dus terug op een heel intensieve maar ook enthousiaste zoektocht. Want de wereld van biobased materialen is erg groot, maar veel valt af omdat ze niet voldoen aan de kwaliteitseisen of niet passen in het ontwerp. En de assessors van BREEAM zijn allesbehalve flauw, maar willen bewijzen en tests zien om aan te tonen dat ons bouwproces en het uiteindelijk pand inderdaad het hoogste keurmerk verdient.”

Het was al snel duidelijk dat deze duurzaamheidseisen niet lichtzinnig uit te voeren waren. “We kozen daarom om bij Bewuste Bouwers aan te sluiten, die een praktische en concrete route hebben uitgestippeld. Zo hoefden we niet op alle punten het wiel opnieuw uit te vinden, maar de kunst blijft natuurlijk om de beschikbare kennis goed toe te passen.”

Goed Voorbeeld: communicatie en bewustwording

De hoge normen betekenden dat bewustwording over het duurzame karakter in de gehele bedrijfsvoering moest doorsijpelen. Medewerkers en leveranciers werden daarom van begin af aan nauw betrokken. Met onder andere workshops vooraf en een Toolbox gedurende het proces, heeft Buiteveld gewerkt aan bewustwording bij de medewerkers. “Dat leverde ook veel vragen op, die ons weer aan het denken zetten over onze aanpak. Doen we wel genoeg? En overdrijven we juist niet op sommige punten? Die input is soms confronterend, maar wel erg leerzaam. En die lessen beperken zich niet tot dit specifieke project. Alles wat aandacht krijgt groeit, dus duurzaam bouwen is nu meer onderdeel van ons DNA als bedrijf.”

Biosintrum - Best Practice - Bewuste Bouwers - Bouwbedrijf Buiteveld

Biosintrum - Best Practice - Bewuste Bouwers - Bouwbedrijf Buiteveld

Afval scheiden in 8 fases

Tijdens de bouw was die aandacht vooral gericht op een goed verzorgde bouwplaats en energie- en watergebruik. Ook zijn er maatregelen getroffen om fijnstof te minimaliseren. Maar vooral is op de bouwplaats bewuster omgegaan met afval. “Waar we gewend waren afval te scheiden in drie fracties, werden dit er voor Biosintrum nu acht. Dankzij afspraken met de leverancier, konden zij EPS-afval hergebruiken als grondstof. Dat bleek simpel in te richten, maar je moet het een keer gedaan hebben om daar achter te komen.” Andersom is ook het Biosintrum gebouwd met lokale afvalmaterialen. De gemeente Oosterwolde heeft hiervoor als opdrachtgever zelfs een inzamelingsactie georganiseerd. De afgedankte oude spijkerbroeken van lokale inwoners zitten nu als akoestische isolatiedekens in de binnenwanden.

Biosintrum - Best Practice - Bewuste Bouwers - Bouwbedrijf Buiteveld

Zoek dicht bij huis: 17 lokale partijen gevonden!

Dat duurzamer bouwen vaak begint door dicht bij huis te zoeken, is de belangrijkste tip van Van der Hoek voor wie zijn Goede Voorbeeld wil volgen. “Wie ook biobased en circulair wil bouwen, moet vooral vroeg beginnen aan de zoektocht naar materialen. Er is veel te vinden, maar lang niet alles is ook geschikt. En begin die zoektocht vooral in de buurt. Onze glasleverancier is tegenover het pand gevestigd; het schilderijbedrijf komt uit het dorp. Zo hebben we 17 lokale partijen uit de gemeente kunnen vinden. Alleen al door alle adviseurs, leveranciers en materialen niet vanuit heel de wereld te laten overkomen, valt veel winst te boeken.”

Lees hier alles over de gedragscode van Bewuste Bouwers >>

Door: Buro Barcode